U heeft met uw orthopedisch chirurg besproken dat u in aanmerking komt voor een enkelprothese. In deze folder kunt u lezen wat dat inhoudt. De informatie is algemeen van aard. Als u naar aanleiding hiervan nog vragen hebt over uw persoonlijke situatie, dan kunt u deze bij uw volgende bezoek aan de arts stellen. U kunt uw vragen ook opschrijven en meenemen.

Het enkelgewricht

Het enkelgewricht maakt beweging mogelijk tussen het onderbeen en de achtervoet en wordt ook wel het bovenste spronggewricht genoemd. Het enkelgewricht bestaat uit drie botstukken. Dat zijn de uiteinden van het onderbeen: het scheenbeen (tibia), het kuitbeen (fibula) en één botstuk uit de achtervoet, het sprongbeen. Het onderste spronggewricht ofwel voetwortel gewricht wordt gevormd door twee gewrichts vlakken onder het sprongbeen en twee gewrichtsvlakken aan de bovenzijde van het hielbeen.

Een gezond enkelgewricht maakt bewegingen in verschillende richtingen mogelijk. Zo kan de voet 20° omhoog bewegen en 30°naar beneden. Ter hoogte van het onderste spronggewricht kan de voet 30° naar binnen draaien en 20° naar buiten.

Oorzaken van enkelproblemen

Pijnklachten van het enkelgewricht ontstaan doorgaans door slijtage (artrose) van het enkelgewricht. Deze artrose kan het gevolg zijn van reumatische gewrichtsontstekingen. Artrose komt ook voor bij vroeger doorgemaakte enkelfracturen, vooral als het fractuur in een afwijkende stand is geheeld. Verder kan er artrose ontstaan na veelvuldig ‘zwikken’ van de enkel waardoor de enkelbanden door onvoldoende werking overrekt zijn (chronische enkelbandinsufficiëntie). Gewoonlijk worden deze pijnklachten eerst conservatief behandeld. Dat wil zeggen met behulp van pijnstillers en een steunzool of steunkous.

Indicatie voor een enkelprothese

Als conservatieve therapie onvoldoende helpt kan een operatieve ingreep nodig zijn om de pijnklachten te verhelpen. Er kan worden gekozen voor het vastzetten van de enkel (arthrodese). Arthrodese wordt op dit moment veelal gezien als een standaardbehandeling. Als deze operatie succesvol is, ontstaat hiermee een pijnvrije en goed belastbare situatie. Dit gaat echter ten koste van de beweeglijkheid van het gewricht, wat op langere termijn tot klachten van overbelasting in de voetwortel kan leiden.

De beweeglijkheid van de enkel kan behouden blijven door het plaatsen van een enkelprothese. Met de 2e generatie protheses zijn goede middellange termijnresultaten beschreven. Een belangrijke voorwaarde daarbij is, dat er tijdens de operatie ook een goede stand van de enkel en de achtervoet bereikt kan worden.

Om voor een operatie in aanmerking te komen gelden de volgende indicaties:

  • Het enkelgewricht reageert niet op conservatieve behandeling;
  • De röntgenfoto laat een duidelijk aangetast enkelgewricht zien;
  • De pijn is van dien aard dat lang staan (meer dan 15 minuten) zonder steun niet mogelijk is, het lopen beperkt is tot minder dan 1000 meter en er, ook in rust, sprake is van pijn.

In onderstaande situaties is er sprake is van contra-indicaties, waardoor men niet in aanmerking komt voor een enkelprothese:

  • Als er sprake is van een infectie in het operatiegebied of elders;
  • Bij een slechte doorbloeding;
  • Bij een ernstig tekort aan botsubstantie in het te opereren gebied;
  • Bij niet behandelbare afwijkingen aan de heup of het kniegewricht;
  • Bij niet te corrigeren standsafwijkingen van de enkel of voetwortel.

De enkelprothese

De enkelprothese bestaat uit drie delen: Een tibia component die in de tibia (scheenbeen) een talus component die in de talus (sprongbeen) wordt geplaatst. Beide componenten zijn gemaakt van een chromium-cobalt legering, een materiaal dat sinds de 50-er jaren gebruik is voor heup- en knieprothese, Het materiaal wordt goed verdragen door het lichaam en heeft een grote sterkte en mate van slijtvastheid., Tussen beide metalen delen bevindt zich een kunststof (polyethyleen) lager dan vrij tussen de componenten kan bewegen. De hier afgebeelde Triple-A© -prothese heeft als bijzonderheid dat de metalen delen voorzien zijn van een Titanium-nitride keramische coating voor optimale wrijvingsarme beweging. Daar waar deze componenten contact maken met bot zijn ze voorzien van een poreuze structuur van zuiver Titanium met daarop een bio-keramiek voor snelle en hechte ingroei van het bot.

Door de driedimensionale beweging die nodig zijn voor een normale beweging van de enkel te splitsen ontstaat een prothese die alle bewegingen toelaat maar waarbij ook de nodige stabiliteit gewaarborgd wordt.
Deze prothese laat een 15 graden beweging naar boven, 35 graden naar beneden en een onbeperkte draaiing toe.

De operatie kan plaatsvinden onder narcose of ruggenprik, u bespreekt deze keuze met de anesthesist bij het vooronderzoek anesthesie.

Om infectie in het operatiegebied te voorkomen worden op de operatiekamer antibiotica via het infuus toegediend.

Tijdens de operatie staat de orthopedisch chirurg aan het voeteneinde van de operatietafel. Nadat deze op de voorzijde van de enkel een incisie heeft gemaakt kan de voorzijde van het enkelgewricht vrij geprepareerd worden.

Daarna verwijdert de arts de onderzijde van het gewrichtsvlak van het scheenbeen en streeft daarbij naar een horizontaal vlak met een kanteling van 5°naar voren. Het niveau en richting van deze zaagsnede wordt bepaald door met röntgen uit te lijnen op heup en knie. Een richtdraad wordt onder röntgen controle geplaatst in het sprongbeen en vervolgens wordt het sprongbeen middels frees voorbereid voor het plaatsen van de taluscomponent. Hierna begint het proefpassen met proefprotheses en proeflagers, waarna de definitieve prothese kan worden geplaatst. De prothese wordt cementloos geplaatst. Indien nodig wordt aanvullend een achillespeesverlenging of enkelbandherstel gedaan. Daarna worden de diverse lagen gehecht en een tijdelijke kartonnen spalk aangelegd.

 

Uw operatiegegevens worden geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopaedische Implantaten. Indien u hier bezwaar tegen heeft kunt u dit kenbaar maken aan uw behandelend specialist. Voor verdere informatie verwijzen wij naar: http://www.lroi.nl/nl/patienteninformatie/voor_u

Uw behandelaars

Vestigingen

Alle vestigingen