Per jaar krijgen ongeveer 250.000 personen een ongeval aan hun hand. Zo’n ongeval heeft een enorme impact op het dagelijks leven; meestal kunnen patiënten pas na 10 weken weer een beetje aan het werk. Xpert Clinic is specialist in de behandeling van handletsel. Twijfelt u over het herstel van uw letsel? Bel ons en maak een afspraak.

Wanneer contact opnemen?

  • Als u twijfelt na behandeling op spoedeisende hulp of huisartsenpost: maak binnen drie dagen een afspraak voor controle.
  • Voor een second opinion.

Open wond

In de hand lopen veel structuren zoals pezen, zenuwen en bloedvaten dicht onder de huid. Wanneer u zich verwondt aan uw hand, ziet u als eerste dat de huid stuk is. Heeft u een wond, dan kunt u die laten hechten. Denkt u dat er meer beschadigd is en heeft u behoefte aan controle?

Snijwond

In de hand lopen veel structuren dicht bij elkaar. Een snijwond of een scherp letsel kan niet alleen de huid, maar ook de daaronder liggende pezen of spieren doorsnijden. De pees springt dan vaak als een elastiekje terug in de hand of onderarm.

Zenuw- of peesletsel wordt vaak gemist bij onderzoek op de spoedeisende hulp of huisartsenpost. Meestal zeggen patiënten achteraf: “Ik had meteen al het gevoel dat er iets niet klopte, ik voelde minder goed of ik kon mijn vinger minder goed bewegen en het bewegen deed extra pijn.”

Goed om te weten: heeft u scherp letsel met naar de vingertop toe een verminderd gevoel? Dan kan het zijn dat er sprake is van zenuwletsel. Heeft een u een vermoeden? Bekijk hier onze video’s over zelfonderzoek.

Bent u al behandeld in het ziekenhuis, maar heeft u het gevoel dat er misschien iets gemist is? Maak dan een afspraak voor een snelle diagnose en bel onze handtraumalijn: 088-7785222

Pletletsel

Pletletsel of crushletsel ontstaat wanneer weefsel wordt samengedrukt tussen harde en of zware voorwerpen. Bij crushletsel kan bijvoorbeeld een zenuw uitvallen terwijl de zenuw nog wel intact is.

Soms kan de druk in een gedeelte van de arm of hand groter worden door de zwelling of door weefselversterf. Loopt deze druk te hoog op, dan ontstaat het compartiment syndroom. Soms is het dan nodig om het weefsel tijdelijk meer ruimte te geven tot de zwelling weg is. De huid en de ‘hoesjes’ waarin de spieren lopen worden opengemaakt, zodat de druk niet verder stijgt. Is er door de druk al weefsel afgestorven, dan moeten we dat verwijderen zodat er geen gangreen of infectie optreedt. Het weghalen van dood weefsel (debridement) en een adequate bedekking van de wond, zorgen ervoor dat de wond snel herstelt.

Bijtwond

Bijtwonden zijn vaak verraderlijke letsels. Een paardenbeet kan bijvoorbeeld een combinatie van bijt- en scheurletsel veroorzaken. Maar ook een kattenbeet met slechts kleine steekgaten kan voor veel problemen zorgen. Hondenbeten komen veruit het vaakst voor, gevolgd door kattenbeten.

Bij bijtwonden wordt vaak uit voorzorg een antibioticakuur gegeven om infecties te voorkomen. De arts zal daarnaast ook bekijken of het nodig is dat u een tetanus-vaccinatie krijgt en of vaccinatie tegen hondsdolheid gewenst is.

Na een bijtwond is het belangrijk dat vroeg gestart wordt met handtherapie. Bijtwonden hebben vaak ook wat crushletsel en het risico bestaat dat de littekens gaan verkleven wanneer de hand stilgezet wordt. Beweging is dus noodzakelijk!

Rollerletsel

Een rollerletsel is een zeldzaam maar indrukwekkend letsel. Hierbij wordt de huid van de onderlaag afgestroopt terwijl de spieren, gewrichten en pezen intact achterblijven. Het is alsof de huid als een handschoen wordt uitgetrokken – vandaar dat dit letsel ook wel ‘degloving injury’ genoemd wordt. Het ontstaat vaak door een machine (bijvoorbeeld een lopende band) waar iemand klem in komt te zitten. Of het ontstaat bijvoorbeeld wanneer iemand over een hek springt en met de ring blijft haken aan het hek. De ring stroopt dan de huid af.

Bij een degloving injury of rollerletsel zijn alle kleine bloedvaten naar de huid kapot getrokken. De huid ziet er soms in eerste instantie nog goed uit, maar sterft vervolgens in een paar dagen volledig af. Deze letsels eindigen daarom vaak in een amputatie.

Een degloving injury wordt vaak onderschat. Maar bij een juiste behandeling is veel van de huid goed te gebruiken, mits tijdig wordt onderkend hoe groot de schade werkelijk is. Vaak is het mogelijk de onderhuidse vetlaag te verwijderen en de huid als een transplantaat terug te leggen. Op die manier kan amputatie voorkomen worden.

Brandwonden

Brandwonden aan de hand verdienen misschien nog wel meer aandacht dan brandwonden op andere plaatsen op het lichaam. Omdat we onze handen elke dag, de hele dag door, gebruiken is het van enorm belang dat een brandwond goed geneest. Verloopt de behandeling niet adequaat, dan kan dat leiden tot stijfheid van de hand of aan elkaar vast groeien van vingers.

Diepe tweedegraads of derdegraads brandwonden vereisen vaak een nieuwe bedekking. Het is dan van groot belang dat er snel wordt gestart met beweging, omdat anders de kans op verkleving groot is. Bij brandwonden is een stijve hand vaak het grootste probleem. Handtherapie speelt hier dus een zeer grote rol.

De zorg voor brandwonden is de laatste jaren enorm veranderd. Door betere verbandmiddelen in combinatie met chirurgische behandeling kunnen we de vorm en de functie van de hand beter behouden.

Schaafwonden

Schaafwonden lijken misschien niet zo ernstig. Maar ook deze oppervlakkige wonden verdienen uw aandacht. Omdat schaafwonden vaak heel pijnlijk zijn, worden ze niet altijd goed schoongemaakt. En dat kan leiden tot infecties en vertraging in de genezing.

Schaafwonden kunnen het beste goed uitgeborsteld worden met water en zeep. Dat is geen prettig gevoel, dus is het fijn om het gebied eerst goed te verdoven.

Vingertopletsel

Letsel aan de vingertop kan functioneel en cosmetisch veel klachten geven. De voor- en nadelen van een eventuele reconstructie moeten worden bekeken en besproken in ieder individueel geval.</P

Bij een open wond bestaat de kans dat de pezen in uw hand zijn beschadigd. Een handchirurg kan dit uiteraard beoordelen, maar u kunt zelf ook enkele testen doen om te bepalen of er mogelijk peesletsel is. Twijfelt u over uw letsel? Neem dan contact op met Xpert Clinic.

Tijd is belangrijk!

Wanneer de pezen zijn doorgesneden of afgescheurd moeten ze, het liefst binnen 72 uur, weer aan elkaar worden gezet. Heeft u letsel aan uw hand, zorg dan dat u er binnen 72 uur naar laat kijken.

Hechten

Wanneer peesletsel snel ontdekt wordt, kan de pees soms nog direct teruggeplaatst worden op het bot. Vaak wordt dit gedaan met behulp van botankers. Ook kunnen de pezen door middel van sterke hechtdraden en diverse knooptechnieken weer stevig aan elkaar gemaakt worden. De hechtingen zijn stevig genoeg om direct onder begeleiding van onze handtherapeuten te kunnen oefenen.

Wordt peesletsel te laat ontdekt, dan is de pees al te veel teruggetrokken om nog te kunnen hechten. En dat is jammer, want daarmee is de kans op een snel en goed herstel veel kleiner geworden. Er zijn dan nog enkele andere opties. De arts zal met u bespreken wat de voor- en nadelen van deze opties zijn.

Spalken

Soms is bij gesloten peesletsel (bijvoorbeeld bij een mallet finger) spalken een optie. Door het vingertopje op deze manier te fixeren kunnen de peesuiteinden weer aan elkaar groeien.
Heel belangrijk: deze spalk moet gedurende zes tot acht weken blijven zitten zonder dat het topje ook maar één keer buigt! 

Peesreconstructie

Wanneer de pees niet meer gehecht kan worden, kan een peesreconstructie nodig zijn. Dit is een intensief traject met minimaal twee operaties en veel handtherapie. Eerst moet er een tunneltje gemaakt worden voor de pees. Daarvoor wordt een ‘spacer’ gebruikt, een siliconen buisje dat op de oude plek van de pees wordt gelegd. Na acht tot twaalf weken volgt een tweede operatie waarbij een pees uit de arm of het been wordt getransplanteerd naar de vinger. Op die manier kunt u uw vinger weer buigen en strekken.

Handtherapie

Na een behandeling van peesletsel is handtherapie van essentieel belang. Om te voorkomen dat er verklevingen tussen de pezen ontstaan, is het belangrijk om meteen en op een verantwoorde manier met uw vinger te gaan oefenen. Bij Xpert Clinic gebeurt dat onder begeleiding van een handtherapeut. Hij zal alle oefeningen uitgebreid met u doornemen. Daarnaast wordt van u verwacht dat u thuis elke dag zelf blijft oefenen volgens het afgesproken schema. Als extra geheugensteuntje heeft Xpert Clinic instructiefilmpjes van alle oefeningen beschikbaar.

Bij een open wond bestaat de kans dat de pezen in uw hand zijn beschadigd. Een handchirurg kan dit uiteraard beoordelen, maar u kunt zelf ook enkele testen doen om te bepalen of er mogelijk peesletsel is. Twijfelt u over uw letsel? Neem dan contact op met Xpert Clinic.

Zenuwletsel

Ons lichaam kent verschillende soorten zenuwen. Er zijn gevoelszenuwen (sensibele zenuwen) die zorgen voor de overdracht van signalen zoals warmte, koude, aanraking en pijn. Spierzenuwen (motorische zenuwen) geleiden de impulsen vanuit het ruggenmerk naar de spieren en zorgen ervoor dat u kunt bewegen.

In de hand komen beide typen zenuwen voor. Letsel van een zenuw kan dus gevoelsverlies geven, maar ook uitval van beweging wanneer de zenuw naar de spier is doorgesneden.

Het voelt anders…

Om vast te stellen of er zenuwletsel is, is testen met een naald in veel gevallen niet nodig; het feit dat er een veranderde tastzin is, zegt al genoeg.

Overigens hoeft het niet zo te zijn dat u helemaal niets meer voelt wanneer er zenuwletsel is. In de vingers is er namelijk sprake van ‘crossinnervation’: er lopen drie zenuwen door elke vinger en takjes van de een nemen het vaak over van de ander. Wanneer er 1 of 2 zenuwen doorgesneden zijn, voelt u meestal in de verte nog wel iets en reageert u op druk of een prik met van de naald.

Neuropraxie

Vaak wordt gevoelsverlies na scherp letsel ten onrechte afgedaan als ‘neuropraxie’. Neuropraxie betekent dat er tijdelijke uitval is van het gevoel door stomp letsel. De zenuw functioneert dan niet goed, maar is niet beschadigd en zal zichzelf dus weer herstellen. U krijgt dan te horen: ‘Het komt door de pijn dat u het niet goed voelt.’ Hierdoor worden doorgesneden zenuwen op de eerste hulp soms gemist – met alle gevolgen van dien.

Alles in kaart

Om het gebied van gevoelsverlies in kaart te brengen, gebruiken de handtherapeuten van Xpert Clinic de SW (Semmes-Weinstein) test. Met dunne monofilamenten (draadjes die bestaan uit één enkele vezel) van verschillende dikte en dus verschillende druk kan precies gekeken worden hoe gevoelig een bepaald gebied in de hand is. Via deze methode is tijdens de revalidatie ook de reïnnervatie (het herstel van het gevoel) goed in beeld te brengen.

Bij elk handletsel bestaat het risico dat de zenuwen zijn beschadigd. Een handchirurg kan dit uiteraard beoordelen, maar u kunt zelf ook enkele testen doen om te bepalen of er mogelijk zenuwletsel is en op welk niveau het letsel zit. Twijfelt u over uw letsel? Neem dan contact op met Xpert Clinic.

Heeft u stomp letsel, pletletsel of scherp letsel?

Onderzoek bij stomp letsel of pletletsel

Bij stomp letsel of crushletsel kan de zenuw uitvallen, terwijl die nog wel intact is. Een slapende arm of een ‘telefoonbotje’ zijn voorbeelden van kortdurend gevoelsverlies door stomp letsel van de zenuw. Vaak treedt er spontaan herstel op van de zenuw, maar het kan het soms weken tot maanden duren voor het gevoel terugkomt. Meestal wachten we een dergelijk spontaan herstel gewoon af. Het is wel raadzaam om het herstel te monitoren.

Onderzoek bij scherp letsel

Bij scherp letsel waarbij het gevoel naar het einde van de vingers toe minder wordt (distaal gevoelsverlies) moet er altijd onderzoek gedaan worden. Zenuwen trekken zich namelijk direct terug bij volledige doorsnijding.

Een scherp letsel in combinatie met uitval van functie of gevoelsverlies, betekent in principe altijd dat er sprake is van zenuwletsel. Ook een steekwond moet op de operatiekamer nader bekeken worden. Vaak is het nodig de wond verder open te maken om de zenuw over een kort traject vrij te leggen en te identificere

Tijd is belangrijk!

Een zenuw moet liefst binnen 72 uur weer met behulp van microchirugische technieken onder de microscoop gehecht worden. Het grote voordeel is dat de originele snijvlakken dan weer kunnen worden gehecht. Heeft u letsel aan uw hand, zorg dan dat u er binnen 72 uur naar laat kijken. Zenuw hechten

Het hechten van een zenuw hechten gebeurt onder loepvergroting of onder de microscoop. Met bijna onzichtbare draadjes van slechts 8 honderdste millimeter dun worden de zenuwuiteinden aan elkaar gehecht. We proberen hierbij zoveel mogelijk de oriëntatie te behouden, zodat het gevoel op dezelfde plaats behouden blijft.

Na 72 uur wordt het steeds lastiger om de uiteinden van de zenuwen bij elkaar te krijgen en spanningsloos een zenuwhechting te maken. Doordat de zenuwuiteinden zich bij volledige doorsnijding terugtrekken en dan een litteken vormen, is er steeds meer kracht nodig om dit repareren. Uiteindelijk zal hechten niet meer mogelijk zijn. Dan is een zenuwtransplantatie nodig om de schade te herstellen.

Zenuwtransplantatie

Als de zenuw zich te ver teruggetrokken heeft en niet meer aan elkaar gemaakt kan worden, is een zenuwtransplantaat nodig. Er wordt dan een nieuw stukje tussen de zenuwuiteinden gezet om de afstand te overbruggen. Dan kan op verschillende manieren: door middel van een zenuwbuisje, een venegraft of een zenuwtransplantatie.

Zenuwbuisje

Wanneer de zenuwuiteinden vlak bij elkaar liggen, kan een zenuwbuisje worden geplaatst. Dit is een buisje van oplosbare kunststof, dat een tijdelijke overbrugging vormt tussen beide zenuwuiteinden. Vooral bij kleine afstanden geeft dit een vergelijkbaar resultaat als een zenuwtransplantatie.

Venegraft

Een afvoerend bloedvat wordt tussen de zenuwuiteinden gezet. Dit vormt dan een overbrugging, waar doorheen dan de zenuwvezels kunnen groeien.

Zenuwtransplantatie

Bij een zenuwtransplantatie wordt een zenuw elders in het lichaam geofferd voor een belangrijkere zenuw. Hierbij ontstaat altijd een donordefect: dat betekent dat er ergens uitval zal optreden in het oorspronkelijke eindorgaan. Zo kunnen we bijvoorbeeld de nervus suralis (een gevoelszenuw uit het onderbeen) als donorzenuw gebruiken; hierbij wordt vaak een klein gebiedje van de buitenste voetzoolrand gevoelloos. De donorzenuw wordt in stukjes geknipt en tussen een hoofdzenuw zoals de nervus medianus of ulnaris gezet. Het hechten gebeurt net zoals bij een normale zenuwhechting onder de microscoop.

Zenuwherstel

Na een zenuwtransplantatie is het afwachten geblazen. Er zijn weinig operaties waarbij je zo lang moet wachten voor je weet of het gelukt is. Het gevoel kan tot twee jaar na een operatie nog verbeteren. Bij een transplantatie voor een hoog ulnaris letsel (bijvoorbeeld bij de elleboog of aan de bovenarm) zie je dat de spieren het één voor één weer een beetje gaan doen. Als laatste komt dan het gevoel terug in de pink en ringvinger.

Leeftijd is de belangrijkste factor voor succes. Al na ons vijftiende levensjaar kunnen de hersenen zich steeds minder goed aanpassen aan de informatie die binnenkomt.
Dat neemt niet weg dat bij ieder zenuwletsel de afweging gemaakt moet worden of herstel mogelijk en nodig is.

Het is goed om te weten dat het gevoel vaak enigszins beperkt terugkomt. U kunt wel weer warm en koud voelen en de grove tastzin herstelt zich. Dat lijkt misschien niet veel, maar deze verbeteringen zijn enorm belangrijk in het dagelijks leven. Het is het verschil tussen iets vast kunnen houden versus laten vallen, tussen uw hand verbranden of hem op tijd terugtrekken omdat u de warmte voelt.

Het motorisch herstel (herstel van spierkracht) is over het algemeen minder goed dan het herstel van gevoel.

Handtherapie

Nadat een zenuw gehecht of getransplanteerd is, is handtherapie van essentieel belang. Bij Xpert Clinic gebeurt dat onder begeleiding van een handtherapeut. Hij zal alle oefeningen uitgebreid met u doornemen. Daarnaast wordt van u verwacht dat u thuis elke dag zelf blijft oefenen volgens het afgesproken schema. Als extra geheugensteuntje heeft Xpert Clinic instructiefilmpjes van alle oefeningen beschikbaar.

Botbreuken

De pols, middenhand en vingers bevatten samen 27 botjes. Door een val of harde klap kunnen deze botjes breken, maar soms ligt een ziektebeeld aan de basis van een breuk. Gebroken vingers of gebroken middenhandsbeentjes komen veel voor. Zwelling en pijn zijn daarvan de eerste signalen. Vaak is ook te zien dat de hand of vinger een vreemde vorm heeft.

Stabiliseren breuk

Een gebroken vinger moet bewegen. Zit een vinger langer dan twee weken in het gips, dan vergroeien de pezen met het bot of het gewrichtskapsel. Het is heel moeilijk om daarna een vinger of hand weer op gang te krijgen. Daarom kiezen wij ervoor om de breuk zo snel mogelijk stabiel te krijgen en de hand zo snel mogelijk weer te laten bewegen.

Daarvoor is soms een operatie nodig waarbij we de breuken anatomisch zetten en stevig vast maken met schroeven, platen of metalen draadjes. Op die manier maken we uw hand of vinger ‘oefenstabiel’. Daarna worden onze handtherapeuten ingezet om uw hand of vinger zo snel mogelijk weer te laten bewegen.

Bandletsel

De botjes in de pols worden op hun plaats gehouden door een ingenieus netwerk van bandjes en peesjes. In ongeveer 40% van alle polsfracturen scheuren ook de bandjes tussen de polsbotjes. Wanneer dit bandletsel niet goed herstelt, geeft dat pijnklachten en zal het polsgewricht gaan slijten.

Wanneer u iets gebroken heeft merkt u dat aan zwelling, pijn, een vreemde vorm van (een van) uw vingers, het niet kunnen bewegen van uw vinger, een verkorte vinger, een ingedrukte knokkel of vingers die over elkaar schuiven wanneer u een grijpbeweging maakt.

Wanneer het vermoeden van een breuk bestaat, wordt een röntgenfoto gemaakt. Daarop is te zien of en waar er iets gebroken is. Verder kan de arts een aantal bewegingstests doen. U kunt zelf ook enkele testen doen om te bepalen of er mogelijk een botbreuk of bandletsel is. Twijfelt u over uw letsel? Neem dan contact op met Xpert Clinic.

Tijd is belangrijk!

Een gebroken vinger of hand moet zo snel mogelijk worden geopereerd. Het beste is binnen 72 uur, maar vaak is binnen één week vroeg genoeg. Heeft u letsel aan uw hand, zorg dan dat u er binnen 72 uur naar laat kijken.

Blijven bewegen

Pezen glijden in de hand vaak direct over de botten. De spier ligt als een motor verderop in de arm en via lange pezen kunnen onze vingers dun en slank op afstand bewegen. Een slim ontwerp – maar als er een botbreuk is en de pees komt in direct contact met het bot, is het zaak vanaf dag 1 te blijven bewegen. Zet je zo’n vinger in het gips, dan groeit de pees vast aan het bot en eindig je met een stijve hand of stijve vinger.

Oefenen met een stabiele breuk

Bewegen is de belangrijk, maar hoe kan dat als een bot is gebroken? Bij een stabiele breuk hoeft dat geen probleem te zijn. Door de vorm en stand is het dan niet waarschijnlijk dat de breuk afglijdt wanneer de vingers en hand voorzichtig met de therapeut geoefend worden. Dit soort breuken kunnen we dus conservatief behandelen. U krijgt een afneembare spalk voor bescherming tegen stoten en gaat gecontroleerd oefenen.

Opereren bij een instabiele breuk

Een instabiele breuk heeft een vorm of stand die gaat afglijden als er wordt bewogen. Die instabiliteit zorgt dan voor een kromme vinger of een verminderde bewegingsuitslag. Het is geen optie om de hand in te gipsen; u eindigt dan met een stijve hand waarmee u weinig meer kunt of waarmee u heel langdurig moet oefenen om weer een goede functie te krijgen. Daarom kiezen wij er vaak voor om een instabiele breuk te opereren.

Door een plaat en schroeven in het gewricht te zetten wordt beweging vanaf dag 1 weer mogelijk. U gaat meteen oefenen en herstelt dus sneller. Dat betekent dat u eerder weer aan het werk kunt, sneller weer kunt sporten en weer lekker bezig kunt zijn met uw hobby.

De juiste hulp

Voor alles heeft u uw handen nodig. Bij letsel aan uw hand, pols of vinger, is het belangrijk om direct hulp te zoeken op het juiste niveau. Daarmee voorkomt u dat de juiste diagnose gemist wordt, dat een verkeerde behandeling wordt ingezet en dat u soms jarenlang met pijnklachten rond blijft lopen.

Wanneer het vermoeden van een breuk bestaat, wordt een röntgenfoto gemaakt. Daarop is te zien of en waar er iets gebroken is. Verder kan de arts een aantal bewegingstests doen. U kunt zelf ook enkele testen doen om te bepalen of er mogelijk een botbreuk of bandletsel is. Twijfelt u over uw letsel? Neem dan contact op met Xpert Clinic.

Twijfelt u na een behandeling

Xpert Clinic is specialist in de behandeling van handletsel. Twijfelt u over het herstel van uw letsel? Maak een afspraak.

Neem contact met ons op