Sportletsel van de knie; de voorste kruisband

17 april 2019

Het skiseizoen zit er gelukkig weer op dit jaar, want wat heb ik veel mensen met kniebandletsel gezien door een ongeval met skiën. Veelal door een lullige val aan het eind van de dag maar soms ook door harde crashes. Maar niet alleen bij skiën treedt dit letsel op, ook bij veel andere sporten loop je het risico op knieletsel. Knieblessures komen veel voor bij sporters. In de meeste gevallen gaat het om een lichte verdraaiing of een kneuzing van de knie en gaat dit vanzelf of met behulp van de fysiotherapeut weer over. In sommige gevallen is er echter meer aan de hand. Tekst: Drs. Daniël Hoornenborg.

Voorste kruisbandletsel: Symptomen en diagnose

70% van de voorste kruisbandletsels ontstaat door een contactloze verdraaiing van de knie, dus zonder dat er een aanvaring met bijvoorbeeld een tegenstander plaatsvindt. Dit gebeurt meestal op het moment dat er in de loop sterk van richting veranderd wordt, waarbij het onderbeen blijft staan en het lichaam en het bovenbeen over de knie heen draaien. Mensen voelen vaak een knappend geluid in de knie, soms is dit zelfs te horen. De knie is direct pijnlijk en het is vaak niet mogelijk om op het been te staan. Door de bloeding die in de knie ontstaat, wordt de knie binnen enkele minuten tot een uur dik.

Voorste kruisbandletsel: Behandeling

Door de pijn en de zwelling is de knie in het acute stadium niet goed te onderzoeken en moet de knie eerst ‘afkoelen’. Door middel van een drukverband en het koelen van de knie kan de zwelling worden tegengegaan en met behulp van krukken kan voorzichtig gelopen worden. Tevens is het van belang de knie snel weer te gaan bewegen eventueel met behulp van de fysiotherapeut.

Na enkele dagen tot weken neemt de zwelling af en is de knie beter te onderzoeken. De huisarts, fysiotherapeut of orthopedisch chirurg kan nu bepalen of de voorste kruisband gescheurd is. Dit doen zij door middel van een aantal testen tijdens het lichamelijk onderzoek; de Lachman test, de voorste schuifladetest, de pivotshift test en de Lelli test. Indien deze testen positief zijn is dit indicatief voor een voorste kruisbandletsel en kan dit met een MRI scan bevestigd worden. Op deze scan zijn ook de andere structuren van de knie te zien, waaronder de achterste kruisband, de meniscus en de collateraal banden.

Indien er sprake is van een gescheurde voorstekruisband is het van belang om snel met de fysiotherapeut te gaan oefenen. Krachtsverlies van de spieren treedt zeer snel op en deze spieren zijn essentieel voor herstel van stabiliteit van de knie.

Operatie of niet?

Een operatieve behandeling is niet voor iedereen noodzakelijk. Of je geopereerd moet worden, hangt van verschillende factoren af. Zo is het van belang om te weten wat je sportniveau is en wat je sportambities zijn. Als je niet veel sportte voor het ongeluk en dit ook niet van plan bent, heb je in veel gevallen geen nieuwe voorste kruisband nodig. Ook sporters kunnen soms zonder kruisband door het leven, maar het is dan essentieel dat je tijdens het sporten geen instabiliteit ervaart. Als je tijdens het sporten of in het dagelijks leven instabiliteit in je knie hebt, kan dit het kraakbeen van de knie beschadigen. Ook kun je je knie opnieuw verdraaien en zo bijvoorbeeld ook de meniscus of andere structuren n de knie beschadigen.

Begeleiding door een fysiotherapeut is altijd essentieel. Hij of zij weet precies welke spieren er getraind moeten worden en welke oefeningen er gedaan kunnen worden om de knie stabieler te maken.

Operatieve behandeling van kruisbandletsel

Als je knie erg instabiel is en je sportniveau en ambitie hoog zijn, wordt veelal voor een operatieve therapie gekozen. De voorste kruisband wordt hersteld door middel van een pees elders uit je lichaam. Daar kunnen meerdere pezen voor gebruikt worden. De meest gebruikte pezen zijn je hamstringpezen, je knieschijfpees of je quadricepspees. Meestal worden de hamstringpezen gebruikt, maar afhankelijk van het soort sport dat je beoefent wordt soms een van de andere pezen gebruikt. Door middel van een kijkoperatie wordt deze pees in boortunnels van het boven- en onderbeen in de knie gefixeerd. Eventueel meniscusletsel kan gelijk behandeld worden.

Het is essentieel om ook de overige structuren en ligamenten van de knie te onderzoeken. Het falen van een voorste kruisbandreconstructie heeft in veel gevallen te maken met het niet onderkennen van een letsel aan een van deze structuren zoals de posterolaterale hoek, de binnenband van de knie (MCL) of het anterolaterale ligament (ALL). Indien een van deze structuren is aangedaan zal deze gelijk met de voorste kruisband behandeld worden. Bij Xpert Orthopedie hebben we veel expertise op dit gebied.

Wil jij meer informatie? Maak dan gerust een afspraak bij een van onze orthopeden. Wij helpen je graag verder.


Daniel Hoornenborg is orthopeed bij Xpert Orthopedie.