Artrose in de hand en pols: is daar echt niets aan te doen?

01 oktober 2018

Veel zorgverleners hebben de gewoonte om te zeggen dat er aan artrose (kraakbeenverlies in een bepaald gewricht) niets te doen is. Veel patiënten die in mijn spreekkamer komen, vragen dan ook nadat ik de diagnose artrose stel: “daar is zeker niets aan te doen hè, dokter?” Ik leg dan direct uit dat ik inderdaad geen nieuw kraakbeen kan maken, maar dat er wel degelijk iets te doen is aan de pijnklachten die artrose geven.

Oorzaak artrose

Zelf ben ik gepromoveerd op duimbasis artrose. Ik zie dan ook heel veel patiënten met klachten aan de duimbasis, maar ook veel andere patiënten met artrose in de vingerkootjes of in het polsgewricht.

Er zijn verschillende oorzaken van artrose. Soms spelen er reumatische oorzaken mee, maar ook kan er een breuk of bandletsel hebben plaatsgevonden tijdens een val, waardoor later artrose kan ontstaan. En soms is het gewoon familiair bepaald, zonder dat er andere aanwijsbare oorzaken zijn. Bij vrouwen komt deze aandoening vaker voor dan bij mannen.

Het consult en de behandeling

Als mensen voor het eerst bij mij komen, bekijken we de hele hand en pols en maken we direct röntgenfoto’s om te kunnen zien waar de artrose precies zit. Het is overigens heel vaak zo dat ik op een röntgenfoto een beetje artrose zie in een bepaald gewricht waar de patiënt helemaal geen last van heeft. Dit komt omdat artrose meestal alleen pijnklachten geeft wanneer het gewrichtskapsel geïrriteerd raakt. Als deze irritatie er niet is, hebben patiënten vaak nauwelijks last van het gewricht, ondanks dat er op de röntgenfoto artrose te zien is.

Als we het pijnlijke gewricht hebben gevonden dat artrose toont op de röntgenfoto, kunnen we dit gewricht gaan behandelen. Omdat de pijn van de artrose veelal komt door de zwelling en irritatie van het gewrichtskapsel, bestaat de eerste behandeling uit een rustspalk of brace die direct door onze ergotherapeut op maat wordt gemaakt. Daarnaast krijgt patiënt oefentherapie waarbij er aandacht is voor spierversterkende oefeningen en training hoe bepaalde gewrichten anders te gebruiken zodat de belasting lager wordt. Ook is er aandacht voor bepaalde trucjes en hulpmiddelen om de dagelijkse bezigheden van de patiënt makkelijker te maken.

Shared decision making

Een groot percentage van onze patiënten geeft aan door deze behandeling een duidelijke verbetering te ervaren in het dagelijks leven. We bespreken deze resultaten tijdens een tweede consult. Natuurlijk komt het ook voor dat patiënten onvoldoende reageren op deze conservatieve aanpak. Met hen bespreken we de mogelijkheden van een operatieve ingreep. Per type gewricht zijn er verschillende ingrepen mogelijk: soms vervangen we het gewricht voor een kunstgewricht, een andere keer verwijderen we het gewricht en vervangen we het voor een pees. Een enkele keer is het gewricht vastzetten de beste optie.

Door grote ervaring en onze eigen zeer uitgebreide onderzoeksdata op dit gebied, kunnen we heel precies aangeven welke operatie welke kans geeft op verbetering van de pijnklachten. Doordat we dat heel goed inzichtelijk maken, kunnen we samen met patiënt een beslissing maken wel of niet te opereren (shared decision making). Dit wordt door onze patiënten altijd als zeer prettig ervaren. Zij blijven hierbij baas over hun eigen lichaam en bepalen zelf wanneer ze waar aan toe zijn.

Herken jij je in de symptomen/klachten omschreven in dit artikel, of heb je last van je hand of pols? Maak dan gerust een afspraak bij een van onze handchirurgen. Wij helpen je graag verder.


Guus Vermeulen is hand- en polschirurg bij Xpert Clinic. Hij is werkzaam op de locaties Amsterdam, Hilversum en Zeist.

Gerelateerde aandoeningen

Duimbasis artrose

Duimbasis artrose

Slijtage aan het gewricht van de duim. Symptomen bij duimbasis artrose zijn: pijn bij elke beweging van de duim, pijnlijke duimbasis en muis van de hand, hevige pijn bij intensief gebruik van de duim.

PT Artrose

PT Artrose

PT artrose (ook wel pisotriquetrale arthrose genoemd) is een van de wat zeldzamere oorzaken van pijn aan de ulnaire zijde (pinkzijde) van de pols. De pijn is houdingsafhankelijk en neemt toe na belasting. PT artrose ontstaat door een versleten kraakbeen tussen twee botjes van de pols: het os triquetrum en het os pisiforme. Het pisiforme bot is een soort groot uitgevallen sesambeentje. Het bevindt zich in het verloop van een van de buigpezen van de pols (flexor carpi ulnaris).